Zwerfprofessionals voor zwerfjongeren

“Hoe krijg je een zwerfjongere van de straat, in de schoolbanken en uiteindelijk stralend op de foto met een diploma in zijn of haar handen? Een vraag die niet zo gemakkelijk te beantwoorden is. Ik kreeg de vraag om twee proefvelden te initiëren om juist dit voor elkaar te krijgen. Vorige week was in Groningen de kick-off van Onderwijs op Maat. Later volgt Leeuwarden met een zelfde initiatief.

In de knel

Nederland telt 9.000 jongeren tussen de 16 en 23 jaar zonder vaste woon- of verblijfplaats. Dat zijn er gemiddeld 750 per provincie. Deze jongeren komen vaak uit gebroken gezinnen, hebben schulden, zijn emotioneel verwaarloosd, mogelijk verslaafd en hebben vaak te maken gehad met seksueel geweld. Hun afstand tot de schoolbanken is immens omdat de basisvoorwaarden er niet zijn. Ze hebben geen thuis (huisvesting), betalen de zorgverzekering niet en krijgen vaak te maken met een grote verandering in de zorg- en hulpverlening wanneer ze 18 jaar worden. De begeleiding voor volwassenen waarop ze vervolgens zijn aangewezen sluit inhoudelijk en in tijd niet aan op die van jongeren. Bovendien vinden schuldeisers vaak dat jongeren moeten werken om hun schuld  af te betalen in plaats van naar school te gaan. Terwijl ze dat diploma juist nodig hebben om een baan te kunnen vinden en genoeg geld te verdienen om te kunnen aflossen. Ze zitten knel. En lukt het wel om naar school te gaan dan is er het grote verschil met de relatief jonge mbo-studenten die de gewone weg in het onderwijs doorlopen. Zwerfjongeren zijn vaak ouder, hebben een flinke portie levenservaring en een compleet andere denkwereld dan gewone jongeren van 16 of 17 jaar.

Dwars door regels

De koepel ‘Van de straat’ ontfermt zich de komende drie jaar over een twintigtal zwerfjongeren in Groningen. Gemeenten, mbo-instellingen Alfa-college en Noorderpoort, zorginstanties en het ministerie van OCW ondertekenden 28 januari een intentieverklaring voor Onderwijs op Maat. Tijdens deze kick-off was ook Derk Loorbach aanwezig, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam. Hij noemt zichzelf transitieprofessor omdat hij zich bezighoudt met hoe je bij overheidsdomeinen veranderingen in gang zet. Zijn visie: om deze kwetsbare jongeren te helpen heb je zwerfprofessionals nodig. Dit zijn professionals die de jongeren en hun problemen centraal stellen, in plaats van regels en protocollen. Professionals die tussen de regels doorkijken, dwars door organisaties heen verbanden leggen, om regels en vaste gewoonten heen lopen en niet bang zijn om risico’s te nemen. Je vindt ze gelukkig overal in Nederland en zeker ook in Groningen, ook als bestuurders. Zo steekt Groningse wethouder Ton Schroor zijn nek uit voor de zwerfjongeren in zijn gemeente. Hij zet bijzondere bijstand in wanneer nodig en ‘ziet aan het eind van het jaar wel tijdens de verantwoording of dat problemen oplevert’.

Inzet en lef

Het helpen van deze jongeren vraagt om het toepassen van onorthodoxe methodes. Het vraagt om inzet en lef. Het is een onderwerp dat mij aan het hart gaat. Hoe kunnen jongeren die niet het geluk hebben om in een warm en veilig gezin op te groeien, breken met hun uitzichtloze bestaan? Vaak hebben ze maar een klein duwtje nodig om uit een slechte situatie te komen en wat van hun leven te maken. Maar door de ‘systeemwereld’ vallen deze jongeren buiten de boot. Dat kan en mag niet gebeuren! De eerste jongeren worden geholpen in Groningen en ook in Leeuwarden staat de aftrap van een soortgelijk programma op stapel. Hopelijk is dit het begin van iets veel groters. Want de trots en voldoening van een zwerfjongere die uiteindelijk toch een diploma haalt, is onbetaalbaar.”

Frank Koster

Accountmanager Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Reactie toevoegen

U kunt hier een reactie plaatsen. Ongepaste reacties worden niet geplaatst. Uw reactie mag maximaal 2000 karakters tellen.

Uw reactie mag maximaal 2000 karakters lang zijn.

Reacties

  • Super, hou eveneens een blog bij. Dan ziet een ieder wat er kan.

    Van: Joke | 06-02-2016, 11:06