Door technische problemen kan de foto niet worden geladen. Excuses voor het ongemak, er wordt gewerkt aan een oplossing.

Kwetsbare jongeren

Een van de landelijke vastgestelde beleidsthema’s waarop mbo-instellingen gericht inzetten om de onderwijskwaliteit verder te verhogen is de aanpak van Voortijdig Schoolverlaten. Hieronder valt het thema kwetsbare jongeren. Het gaat hier om een groep jongeren die een verhoogd risico loopt om voortijdig de school te verlaten en daarmee geen startkwalificatie behaalt of een duurzame plek op de arbeidsmarkt vindt. Voor een deel van de jongeren in het voortgezet speciaal onderwijs (vso), het praktijkonderwijs (pro), en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) op niveau 1 en 2, geldt dat zij zich bevinden op het snijvlak van onderwijs, arbeidsmarkt en (jeugd)zorg. Ze hebben vaak een bijzondere thuissituatie, gedragsmoeilijkheden of specifieke leerbehoeften. Voor hen is extra aandacht nodig om te zorgen dat ze een diploma halen en een duurzaam arbeidsperspectief krijgen.

Waaruit bestaat de groep jongeren in een kwetsbare positie?

  • Jongeren uit het praktijkonderwijs (pro) en het voortgezet speciaal onderwijs (vso, profiel arbeidsmarktgericht) die niet startkwalificatieplichtig zijn. Zij stromen uit naar de arbeidsmarkt of naar de entreeopleiding, maar hebben hier een verhoogd risico om uit te vallen en veelal extra zorg, tijd of begeleiding nodig. Een startkwalificatie is voor een deel van hen niet haalbaar;
  • Jongeren uit de basisberoepsgerichte (bb) leerweg en leerwerktrajecten (lwt) in het vmbo. Zij kunnen doorstromen naar mbo-2, maar hebben vaak extra zorg, tijd of begeleiding nodig. Een startkwalificatie is voor een deel van hen niet haalbaar;
  • Jongeren uit de entreeopleiding (voormalig mbo-1). Ze vallen uit of halen een diploma, maar hebben dan nog geen startkwalificatie. Zij stromen vervolgens uit naar de arbeidsmarkt of naar een opleiding op mbo-2 niveau als ze een diploma hebben gehaald. Een startkwalificatie is dan in principe haalbaar, maar extra tijd, begeleiding en flexibiliteit zijn nodig.
  • Jongeren uit de entreeopleiding en mbo-2 opleidingen die cognitief wel in staat zijn tot het halen van een startkwalificatie, maar door omstandigheden (tijdelijk) extra ondersteuning nodig hebben om binnenboord te blijven, nog bovenop de bestaande aanpak gericht op voortijdig schoolverlaters.

Invloeden op groep kwetsbare jongeren

Op dit moment spelen er op het terrein van gemeente, zorg en onderwijs ontwikkelingen die van invloed zijn op deze groep, zoals de decentralisaties van overheidstaken naar gemeenten (Jeugdwet, Participatiewet en AWBZ) en naar samenwerkingsverbanden (passend onderwijs). Deze ontwikkeling biedt nieuwe kansen om juist voor kwetsbare jongeren goede begeleiding te organiseren op het snijvlak onderwijs en arbeidsmarkt. In de Kamerbrieven Startkwalificatie met perspectief, voor iedereen een passende plek en Ruim baan voor vakmanschap, naar een toekomstbestendig mbo (PDF, 667 KB) is hieraan ook aandacht besteed.

Samenwerken

De problematiek manifesteert zich in het bijzonder rond de laagste opleidingsniveaus in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Voor de groep jongeren in een kwetsbare positie kunnen onderwijsinstellingen in samenwerking met gemeente, zorg en werkgevers passende steun en begeleiding bieden zowel tijdens het volgen van onderwijs, als wanneer zij de stap naar de arbeidsmarkt maken. Regionale samenwerking is van cruciaal belang wanneer het gaat om het bieden van optimale begeleiding, flexibiliteit en maatwerk aan jongeren in een kwetsbare positie.

Aanpak schooluitval geldt ook voor begeleiding kwetsbare jongeren

Tegen deze achtergrond willen de minister en staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) de regionale samenwerking voor het bestrijden van schooluitval ook inzetten voor de begeleiding van jongeren in een kwetsbare positie. Dit betekent onder andere dat het mbo-accountmanagement van OCW in de regio het overleg bevordert tussen de instellingen, gemeenten en andere belanghebbenden partijen om zo tot ambitieuze en haalbare afspraken te komen.

Plan van aanpak kwetsbare jongeren

Nog dit jaar sturen de minister en staatssecretaris van OCW met een brief 'extra kansen voor jongeren in een kwetsbare positie’ naar de Tweede Kamer met daarin maatregelen om voor kwetsbare jongeren de risico’s op uitval te beperken en de waarborgen voor passende begeleiding te versterken. Dat gebeurt door helderheid te bieden over taken en verantwoordelijkheden en de samenwerking tussen onderwijsinstellingen, gemeenten, werkgevers en andere betrokken partijen verder te ondersteunen met maatregelen voor jongeren in een kwetsbare positie. Dan zal ook duidelijk worden wat er van mbo-instellingen op dit vlak aan extra inzet wordt verwacht. Via deze website houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Tevens kan de Handreiking kwaliteitsplan mbo u ondersteunen bij het maken van het kwaliteitsplan.

Informatie en inspiratie

Voor meer informatie kunt u kijken op: